, bir tarafın diğerine üstünlüğü meselesi değildir. Mahkeme, tarafların kusur durumundan bağımsız olarak çocuğun esenliğini gözetir; boşanmada kusurlu bulunan eşin velayeti alması da mümkündür.
Velayet uyuşmazlıklarında tarafların en sık sorduğu soru, çocuğun yaşının tek başına belirleyici olup olmadığıdır. Yaş önemli bir ölçüttür; ancak tek ölçüt değildir. Mahkeme, çocuğun günlük düzenini kimin sürdürebileceğini ve mevcut düzenin bozulmasının çocuk üzerindeki etkisini birlikte değerlendirir.
Çocuğun üstün yararı
Kararın dayanağı, . Bu ilke soyut bir başlık değildir: çocuğun yaşı, alışkanlıkları, okul düzeni, kardeş ilişkileri, bakımını fiilen kimin üstlendiği ve tarafların çocukla kurduğu iletişim ayrı ayrı değerlendirilir.
Küçük yaştaki çocuklar bakımından bakım ihtiyacının kim tarafından karşılandığı öne çıkarken, büyüyen çocuklarda çocuğun kendi görüşü de dikkate alınır.
Velayet, ebeveyne verilen bir ödül değil; çocuk için kurulan bir düzendir.
Uzman ve sosyal inceleme raporu
Mahkeme, gerektiğinde pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzmanlardan rapor alır. ; çocuğun yaşam koşullarını, ilişkilerini ve ihtiyaçlarını yerinde gözlemleyerek değerlendirir.
Rapor bağlayıcı değildir, ancak dosyadaki en kapsamlı gözlem kaynağı olduğu için kararlarda önemli yer tutar.
Kişisel ilişki
Velayet kendisine bırakılmayan tarafla çocuk arasında kurulmasına karar verilir. İlişkinin sıklığı ve biçimi; çocuğun yaşına, tarafların bulunduğu şehre ve okul düzenine göre belirlenir.
Velayet değiştirilebilir mi?
Velayet kararları oluşturmaz. Koşullar esaslı biçimde değiştiğinde velayetin değiştirilmesi talep edilebilir. Burada da ölçüt yine çocuğun üstün yararıdır.
Ortak velayet ve fiilî düzen
Ortak velayet, tarafların çocuğa ilişkin kararları birlikte almasını gerektirir. Bu nedenle yalnızca tarafların isteği yeterli değildir; aralarındaki iletişimin çocuğun yararını gözetecek düzeyde sürdürülebilir olması aranır.
Fiilî durum da göz ardı edilmez. Çocuk uzun süredir bir ebeveynin yanında yaşıyor ve düzeni istikrar kazanmışsa, bu düzenin değiştirilmesi için değişikliğin çocuğa sağlayacağı yararın açıkça ortaya konması gerekir.
Velayete ilişkin talepler, kişisel ilişki ve iştirak talepleriyle birlikte değerlendirilir. Bu üç başlığın birbirinden kopuk biçimde ele alınması, uygulamada en çok sorun çıkaran yaklaşımdır.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
- Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
Bu web sitesindeki içerikler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Somut olayın koşullarına göre hukuki değerlendirme değişebilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
